Een stel wil de langstlevende partner beschermen en een deel aan een vereniging nalaten. De notaris meldt hen een tarief voor het authentieke testament, een ander voor de inschrijving in het centrale bestand, en vermeldt daarnaast advieskosten. Het testament bij de notaris genereert verschillende aparte kostenposten, en deze verwarren betekent tekenen zonder de factuur te begrijpen.
Regelgevende emolumenten van het notariële testament: wat het tarief vastlegt
Er wordt vaak gesproken over een uniek tarief voor een testament bij de notaris. In de praktijk onderscheidt het gereguleerde tarief verschillende akten, elk met hun eigen emolument.
Verder lezen : De laatste trends en tips om uw huis in 2024 te verbeteren
Het authentieke testament kost 113,19 € excl. btw aan gereguleerde emolumenten, volgens het geldende tarief dat voortkomt uit de tariefherziening 2024-2025. Dit bedrag dekt de opstelling van de akte door de notaris en de bewaring in de archieven van de notaris.
Als men ervoor kiest om zelf een handgeschreven testament op te stellen en dit aan de notaris ter bewaring te geven, daalt het emolument naar 31,69 €. Het verschil is aanzienlijk, maar de garanties zijn niet hetzelfde: het gedeponeerde handgeschreven testament is niet inhoudelijk door de notaris gecontroleerd, het wordt simpelweg op een veilige plek bewaard.
Aanrader : De beste tips om een coach te vinden die bij uw behoeften past
Bij deze emolumenten komt een post die veel artikelen vergeten te detailleren: de inschrijving in het Centraal Register van Laatste Wil (FCDDV) kost 18,45 € incl. btw. Deze inschrijving wordt apart in rekening gebracht, ongeacht het type testament. Het stelt de notaris die met de nalatenschap belast is in staat om het document na het overlijden van de testateur terug te vinden. Zonder deze inschrijving kan een perfect opgesteld testament onvindbaar blijven.
Om precies te weten hoeveel een testament bij de notaris kost, moet men dus het emolument van de akte, de inschrijving in het FCDDV en de toepasselijke btw optellen.
Vrije honoraria van de notaris: het variabele deel van de factuur
De gereguleerde emolumenten vormen slechts een deel van de uiteindelijke prijs. De advieskosten worden vrij vastgesteld door elk notariskantoor, en daar kan de factuur van het ene kantoor tot het andere variëren van het eenvoudige tot het drievoudige.
Wanneer de vermogenssituatie eenvoudig is (een onroerend goed, erfgenamen in rechte lijn), rekent de notaris weinig of geen extra honoraria. Zodra er echter meer technische constructies aan de orde zijn, verandert de situatie.
Situaties die hoge advieskosten genereren
- De aanwezigheid van een onroerend goed dat in gesplitste eigendom wordt gehouden, wat maatwerk vereist om conflicten tussen de vruchtgebruiker en de blote eigenaar te voorkomen
- De wens om een deel aan een vereniging of stichting na te laten, wat inhoudt dat de juridische capaciteit van de begunstigde en de toepasselijke belastingvrijstellingen moeten worden gecontroleerd
- Een samengestelde familie met kinderen uit verschillende relaties, waarbij de verdeling de erfreserve moet respecteren en tegelijkertijd de nieuwe partner moet beschermen
- Vermogen dat aandelen in een vennootschap of holdings omvat, wat coördinatie met het vennootschapsrecht vereist
In deze gevallen gaat men van een snelle consultatie naar een echte successie-ingenieurswerk. De notaris moet dit vooraf begroten, en het is in ons belang om een schriftelijke offerte te vragen voordat we de opdrachtbrief ondertekenen.
Authentiek testament of gedeponeerd handgeschreven testament: afwegen volgens risico
De gebruikelijke reflex is om een handgeschreven testament thuis op te stellen om kosten te besparen. Deze aanpak werkt voor eenvoudige situaties, maar brengt risico’s met zich mee die het verlaagde tarief niet altijd compenseert.
Een handgeschreven testament kan worden betwist om formele redenen: gebrek aan datum, gedeeltelijk getypte tekst, onduidelijke handtekening. Het authentieke testament, gedicteerd aan de notaris in aanwezigheid van twee getuigen, is vrijwel niet aanvechtbaar in de rechtbank. Deze juridische zekerheid rechtvaardigt het prijsverschil voor iedereen die een meningsverschil tussen erfgenamen voorziet.
Het deponeren van een handgeschreven testament bij de notaris (tegen 31,69 €) biedt een compromis: men behoudt de controle over de opstelling, terwijl de bewaring en de inschrijving in het FCDDV worden beveiligd. Maar de notaris controleert de geldigheid van de inhoud niet. Als een clausule de erfreserve schendt of een onduidelijke formulering gebruikt, zal het probleem pas aan het licht komen op het moment van de nalatenschap.
Voor een familie zonder te voorzien conflicten, met een bescheiden vermogen en erfgenamen in rechte lijn, blijft het gedeponeerde handgeschreven testament een redelijke optie. Zodra er twijfel bestaat over de verdeling of een risico op betwisting, is het authentieke testament noodzakelijk.
Voorbereiden van de afspraak bij de notaris: de concrete elementen die moeten worden verzameld
Men komt vaak bij de notaris met een vage idee van zijn wensen. Het resultaat: de afspraak duurt langer, de advieskosten stijgen, en men vertrekt met een concept testament om thuis opnieuw te lezen voordat men opnieuw terugkomt.
Het verzamelen van de vermogensdocumenten vóór de afspraak vermindert de factuur en versnelt de opstelling. Dit is wat men moet meebrengen:
- Een volledig overzicht van het vermogen: onroerend goed (met eigendomsbewijzen of koopakten), bankrekeningen, levensverzekeringen, aandelen in vennootschappen
- Het actuele gezinsboekje, waarin alle kinderen en de huidige huwelijksstatus zijn vermeld
- Het exacte huwelijksregime (gemeenschap, scheiding van goederen, deelname in de verkrijgingen), omdat dit bepaalt wat tot de nalatenschap behoort en wat al aan de partner toebehoort
- De lijst van gewenste begunstigden met hun volledige identiteit (naam, voornaam, geboortedatum, familierelatie)
- Eventuele reeds gedane schenkingen, omdat deze in mindering komen op de beschikbare quotiteit
Met dit dossier in de hand kan de notaris het project al tijdens de eerste afspraak opstellen. Zonder deze elementen zal hij aanvullende stukken moeten vragen, wat de afronding met enkele weken vertraagt.
Een bestaand testament wijzigen of intrekken
Een testament is nooit vaststaand. Men kan het op elk moment wijzigen door een nieuw testament dat het vorige intrekt, of door een specifieke intrekkingsakte. Elke wijziging genereert nieuwe emolumenten (opstelling van een nieuwe akte, nieuwe inschrijving in het FCDDV). Het maximaliseren van de anticipatie van zijn wensen tijdens de eerste afspraak beperkt deze terugkerende kosten.
De meningen verschillen over de ideale frequentie van updates, maar een herlezing om de vijf jaar of na elke belangrijke familiale gebeurtenis (geboorte, scheiding, onroerend goed aankoop) blijft een solide praktijk. De notaris bewaart de geschiedenis van de versies, wat de traceerbaarheid van de wensen van de testateur op lange termijn beveiligt.